Rame Uz Rame Sa Nemackim Oruzanim Odredima

RAME UZ RAME SA NEMAČKIM ORUŽANIM ODREDIMA

Sve akcije četničkih odreda protiv Narodnooslobodilačkog pokreta planirane su i vođene od strane nemačkih okupacijskih vlasti, a četnički štabovi su bili u obavezi da o svakoj samostalnoj akciji dobiju odobrenje i podnesu izveštaj mesnim nemačkim komandaturama. U brojnim akcijama protiv partizanskih jedinica četnici učestvuju zajedno, "u istomstreljačkom stroju" sanemačkim oružanim odredima, pokazujući pri tome svoju "hrabrost", kao i to da su zaslužili pare koje od Nemaca dobijaju.

Kosta Pećanac je imao nekoliko ljudi za vezu sa Nemcima u štabovima u Nišu, Beogradu, Kruševcu, koji su bili u svakodnevnoj operativnoj vezi sa odgovarajućim nemačkim komandama. Jedan od njih, vojvoda Arsa Maričić, uhvaćen 1945. godine kao odmetnik, na saslušanju pred OZNOM (Odeljenje zaštite naroda) u Kuršumliji, izjavio je:

" Ja kao najpoverljiviji čovek vršio sam dužnost kao spona između nemačkih vojnih vlasti i četničkih formacija, bio sam povezan sa Feldžandarmerijom gde sam primao od njih naređenja i uputstva za rad, koja sam prenosio Kosti Pećancu, isto tako odgovore koje sam dobijao od Koste sprovodio sam dalje Nemcima."52

Komandant nemačke Krajskomandature u Kruševcu, pismom od 18. X 1941. godine, obaveštava Kostu Pećanca pored ostalog i sledeće:

" Dosadašnja saradnja se odvijala sa obostranim poverenjem. O velikim potezima rada mi smo se zajedno dogovorili. O pojedinostima obavestiće vas inspektor - određen za vezu. Nadam se skorom sastanku. Ceni vas i poštuje vaš Kefel."53

Sačuvani su brojni izveštaji četničkih jedinica i drugih kvislinga, u kojima se ističe zajedničko učešće u borbama četnika i Nemaca, kada su se "rame uz rame" borili protiv partizanskih jedinica, ali i u zločinima protiv svih rodoljuba uopšte.

Načelnik sreza Posavskog iz Umke, u izveštaju od 29. novembra 1941. godine piše: "Posle izvršenog čišćenja terena od komunista u ovom srezu od strane nemačke vojske u saradnji sa četničkim odredom prilike u poverenom srezu su se u znatnoj meri popravile."

U izveštaju Okružnog načelstva Niša upućenog Beogradu javlja se da su 12. decembra 1941. godine "Nemci iz 920. zaštitnog bataljona u zajednici sa Borskim četničkim odredom Save Markovića - vojvode borskog ubili na reonu Krente 10 komunista".

U nizu izveštaja upućenih Beogradu u toku marta i aprila 1942. godine, okružni načelnik iz Valjeva, javlja da su "četnički Kolubarski odred u saradnji sa nemačkim delovima, dana 1. marta ubili 24 komunista… dana 2. marta 5 komunista, više ranjeno i dva uhvaćena". Potom obaveštava o "jakim borbama sa komunistima 14. marta na rejonu Taorske stene u kojima su učestvovali nemački oružani delovi i Tamnavski četnički odred". Isti okružni načelnik potom piše " da je dobivši Dekret od vojvode Koste Pećanca, koji me je postavio za komandanta četničkih odreda nahije Valjevske i Šabačke, ponovo sam okupio četničke odrede i vojvode od Valjeva do Obrenovca, pa zajedno sa nemačkom vojskom…", pa nastavlja ređanje četničkih "podviga":

"Primivši ponovo komandu, razbijene su sve komunističke bande i pohvatano je do sada živih komunista oko 700 i ubijeno preko 1.000. Među pohvatanim živim komunistima nalazili su se: Stevan Borota, Josip Majer, Sveta Popović, Dragoslav Simić, Aksentijević Vladimir i Davidović Bu-dimir, koji su na dan 27. III1942. godine javno obešeni. Da bi se onemogućili i učinili nesposobnim za budućnost ele-menti opasni po red i mir, uhapšeno je na celoj teritoriji okruga 631 lice i sprovedeno u logor."54

Ispostava sreza Zaječarskog u Boru obaveštava ministra unutrašnjih poslova, Milana Aćimovića, izveštajem od 31. oktobra 1941. godine "da je četnički vojvoda Sava Marković sa svojim odredom potukao i uništio komunističku bandu profesora Kostića, uhvaćeno je 50 članova bande koji su sprovedeni u Bor, gde im sudi nemački preki sud. Na dan 26. oktobra 1941. godine osuđeno je na smrt 20 članova bande i presuda je izvršena na dan 29. oktobra u Boru. Na dan 8. novembra t.g. nemačke vojne vlasti u Boru streljale su 14 članova komunističke bande, koji su pohvatani u borbi kod Majdanpeka u prošlom mesecu. A na dan 29. ov. m. takođe u Boru streljano je 11 i obešeno 5 članova komunističke bande, koji su pohvatani iz grupe profesora Kostića u srezu Krajinskom."55

Načelnik okruga Užičkog, Korać Manojlo, koji je istovremeno bio i Pećančev okružni vojvoda, u izveštaju koji je uputio Nedićevoj vladi 23. novembra 1942. godine, hvališe se četničkim uspesima:

"Od kada sam 5. januara 1942. godine Pećančevim dekretom postavljen za okružnog komandanta četničkih odreda uhapšeno je 1195 političkih krivaca, od toga streljano 92, predato Nemcima radi streljanja u Beogradu 50 lica, upućeno u koncentracioni logor u Beogradu 414 lica. "56

Pećančevi četnici razvijaju i živu propagandnu aktivnost sa ciljem demoralizacije naroda za borbu protiv okupatora, držeći se gebelsovske doktrine "što više laži to bolje". Za nedela Nemaca optužuju komuniste, pravdaju streljanja u Kraljevu i Kragujevcu, savetuju srpski narod da pomaže Nemcima, kako bi "obezbedio sebi mesto u novom svetskom poretku, koji stvaraju Nemci". U Nišu, u Pećančevom "Glavnom štabu", osnovano je propagandno odeljenje na čelu sa Omiljenom Milićem - vojvodom mačvanskim, koji četničke odrede zatrpava instrukcijama u stilu: "kako pridobiti narod uz se-be". "Treba na svakom mestu u svakoj prilici isticati da partizanski pokret vode Jevreji i strani agenti, da komuniste finansiraju Nemci, kako bi što više srpskog naroda bilo pobijeno… Proturati vest da komunisti nemaju obzira ni prema sestri, ni majci, spavaju sa njima i sve što je Srbinu sveto hoće da pogaze." To su samo neki biseri četničke propagande.

Pećanac se posebno stara da se nemačke naredbe u potpunosti izvrše, da se Nemcima preda svako zrno žita, da privredna preduzeća bez zastoja rade za Nemce. U naredbi opštinskim vlastima sreza Kosaničkog od 1. oktobra 1942. godine, Pećanac nalaže:

"Načelnik sreza Kosaničkog izvestio me je da se narod iz područnog mu sreza ne odaziva naređenju okupatorskih vlasti za odlazak na rad u Borski rudnik i okolinu tog rudnika. Takav postupak naroda može da ga skupo košta. Preporučujem narodu, da ovaj prvi okupatorski uslov bezuslovno ispuni. Preporučujem opštinskim upravama da prednju moju poruku saopšti narodu i da se narod bezuslovno odazove navedenom naređenju okupatorskih vlasti. Opštinskim vlastima preporučujem, a četnicima, četovođama i vojvodama naređujem da se ova moja naredba izvrši.“ 57

Pretvorivši četnike u nemačke pandure najgore vrste Kosta Pećanac se povezuje i sa drugim okupatorima: Italijanima, Bugarima i šiptarskim kvislinzima sa Kosova, uspostavljajući saradnju na suzbijanju Narodnooslobodilačkog pokreta. Za sve vreme njegovog voj-vodovanja njegovi emisari odlaze za Podujevo i Prištinu, a itali-janski i šiptarski dolaze u njegov štab. Sa italijanske strane to je neki "Marešal", a Pećanac često upućuje kao kurira svoga šofera Slavoljuba Đukića - Ljupčeta.

U Podujevu je 26. oktobra 1941. godine održan sastanak izdajnika "sa jedne i druge strane granice" (koja je bila upostavljena na Prepolcu). Na sastanku je, pod pokroviteljstvom nemačkih predstavnika, dogovorena akcija na suzbijanju NOPu "pograničnoj zoni",pri čemu su precizirane sankcije: "Ako se ovo ne ispuni prisutni dogovoru biće predati nemačkom vojnom sudu na dalji postupak."58 Ispred Koste Pećanca sastanku prisustvuje njegov sin Pećanac Mlađi sa nazivom vojvoda i "prvaka", a sa šiptarske strane Džafer Deva sa svojim "prvacima".

Ubrzo potom novembra 1941. godine u Nišu je u Feldkomandaturi 809, održan novi sastanak Pećanca i šiptarskih vođa. Sa šiptarske strane prisustvuju Džafer Deva, Ali Draga, Ibrahim Ljutvi, a sa srpske Milan Aćimović i Kosta Pećanac.

Šiptari su tražili autonomiju za Kosovskomitrovačku oblast i pravo na dovoćenje učitelja iz Albanije. (Kosovska Mitrovica bila je pod srpskom upravom - prim. a.)59

Predsednik "Vlade Narodnog spasa", General Milan Nedić, prihvatio je tu ulogu tek pošto su Nemci dogovorili saradnju sa četnicima Koste Pećanca.

Iz knjige: ČETNICI KOSTE PEĆANCA U DRUGOM SVETSKOM RATU - Milorada Kozića

BlinkListblogmarksdel.icio.usdiggFarkfeedmelinksFurlLinkaGoGoNewsVineNetvouzRedditYahooMyWebFacebook

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License