Rame Uz Rame Sa Nemackim Oruzanim Odredima

RAME UZ RAME SA NEMAČKIM ORUŽANIM ODREDIMA

Sve akcije četničkih odreda protiv Narodnooslobodilačkog pokreta planirane su i vođene od strane nemačkih okupacijskih vlasti, a četnički štabovi su bili u obavezi da o svakoj samostalnoj akciji dobiju odobrenje i podnesu izveštaj mesnim nemačkim komandaturama. U brojnim akcijama protiv partizanskih jedinica četnici učestvuju zajedno, "u istomstreljačkom stroju" sanemačkim oružanim odredima, pokazujući pri tome svoju "hrabrost", kao i to da su zaslužili pare koje od Nemaca dobijaju.

Kosta Pećanac je imao nekoliko ljudi za vezu sa Nemcima u štabovima u Nišu, Beogradu, Kruševcu, koji su bili u svakodnevnoj operativnoj vezi sa odgovarajućim nemačkim komandama. Jedan od njih, vojvoda Arsa Maričić, uhvaćen 1945. godine kao odmetnik, na saslušanju pred OZNOM (Odeljenje zaštite naroda) u Kuršumliji, izjavio je:

" Ja kao najpoverljiviji čovek vršio sam dužnost kao spona između nemačkih vojnih vlasti i četničkih formacija, bio sam povezan sa Feldžandarmerijom gde sam primao od njih naređenja i uputstva za rad, koja sam prenosio Kosti Pećancu, isto tako odgovore koje sam dobijao od Koste sprovodio sam dalje Nemcima."52

Komandant nemačke Krajskomandature u Kruševcu, pismom od 18. X 1941. godine, obaveštava Kostu Pećanca pored ostalog i sledeće:

" Dosadašnja saradnja se odvijala sa obostranim poverenjem. O velikim potezima rada mi smo se zajedno dogovorili. O pojedinostima obavestiće vas inspektor - određen za vezu. Nadam se skorom sastanku. Ceni vas i poštuje vaš Kefel."53

Sačuvani su brojni izveštaji četničkih jedinica i drugih kvislinga, u kojima se ističe zajedničko učešće u borbama četnika i Nemaca, kada su se "rame uz rame" borili protiv partizanskih jedinica, ali i u zločinima protiv svih rodoljuba uopšte.

Načelnik sreza Posavskog iz Umke, u izveštaju od 29. novembra 1941. godine piše: "Posle izvršenog čišćenja terena od komunista u ovom srezu od strane nemačke vojske u saradnji sa četničkim odredom prilike u poverenom srezu su se u znatnoj meri popravile."

U izveštaju Okružnog načelstva Niša upućenog Beogradu javlja se da su 12. decembra 1941. godine "Nemci iz 920. zaštitnog bataljona u zajednici sa Borskim četničkim odredom Save Markovića - vojvode borskog ubili na reonu Krente 10 komunista".

U nizu izveštaja upućenih Beogradu u toku marta i aprila 1942. godine, okružni načelnik iz Valjeva, javlja da su "četnički Kolubarski odred u saradnji sa nemačkim delovima, dana 1. marta ubili 24 komunista… dana 2. marta 5 komunista, više ranjeno i dva uhvaćena". Potom obaveštava o "jakim borbama sa komunistima 14. marta na rejonu Taorske stene u kojima su učestvovali nemački oružani delovi i Tamnavski četnički odred". Isti okružni načelnik potom piše " da je dobivši Dekret od vojvode Koste Pećanca, koji me je postavio za komandanta četničkih odreda nahije Valjevske i Šabačke, ponovo sam okupio četničke odrede i vojvode od Valjeva do Obrenovca, pa zajedno sa nemačkom vojskom…", pa nastavlja ređanje četničkih "podviga":

"Primivši ponovo komandu, razbijene su sve komunističke bande i pohvatano je do sada živih komunista oko 700 i ubijeno preko 1.000. Među pohvatanim živim komunistima nalazili su se: Stevan Borota, Josip Majer, Sveta Popović, Dragoslav Simić, Aksentijević Vladimir i Davidović Bu-dimir, koji su na dan 27. III1942. godine javno obešeni. Da bi se onemogućili i učinili nesposobnim za budućnost ele-menti opasni po red i mir, uhapšeno je na celoj teritoriji okruga 631 lice i sprovedeno u logor."54

Ispostava sreza Zaječarskog u Boru obaveštava ministra unutrašnjih poslova, Milana Aćimovića, izveštajem od 31. oktobra 1941. godine "da je četnički vojvoda Sava Marković sa svojim odredom potukao i uništio komunističku bandu profesora Kostića, uhvaćeno je 50 članova bande koji su sprovedeni u Bor, gde im sudi nemački preki sud. Na dan 26. oktobra 1941. godine osuđeno je na smrt 20 članova bande i presuda je izvršena na dan 29. oktobra u Boru. Na dan 8. novembra t.g. nemačke vojne vlasti u Boru streljale su 14 članova komunističke bande, koji su pohvatani u borbi kod Majdanpeka u prošlom mesecu. A na dan 29. ov. m. takođe u Boru streljano je 11 i obešeno 5 članova komunističke bande, koji su pohvatani iz grupe profesora Kostića u srezu Krajinskom."55

Načelnik okruga Užičkog, Korać Manojlo, koji je istovremeno bio i Pećančev okružni vojvoda, u izveštaju koji je uputio Nedićevoj vladi 23. novembra 1942. godine, hvališe se četničkim uspesima:

"Od kada sam 5. januara 1942. godine Pećančevim dekretom postavljen za okružnog komandanta četničkih odreda uhapšeno je 1195 političkih krivaca, od toga streljano 92, predato Nemcima radi streljanja u Beogradu 50 lica, upućeno u koncentracioni logor u Beogradu 414 lica. "56

Pećančevi četnici razvijaju i živu propagandnu aktivnost sa ciljem demoralizacije naroda za borbu protiv okupatora, držeći se gebelsovske doktrine "što više laži to bolje". Za nedela Nemaca optužuju komuniste, pravdaju streljanja u Kraljevu i Kragujevcu, savetuju srpski narod da pomaže Nemcima, kako bi "obezbedio sebi mesto u novom svetskom poretku, koji stvaraju Nemci". U Nišu, u Pećančevom "Glavnom štabu", osnovano je propagandno odeljenje na čelu sa Omiljenom Milićem - vojvodom mačvanskim, koji četničke odrede zatrpava instrukcijama u stilu: "kako pridobiti narod uz se-be". "Treba na svakom mestu u svakoj prilici isticati da partizanski pokret vode Jevreji i strani agenti, da komuniste finansiraju Nemci, kako bi što više srpskog naroda bilo pobijeno… Proturati vest da komunisti nemaju obzira ni prema sestri, ni majci, spavaju sa njima i sve što je Srbinu sveto hoće da pogaze." To su samo neki biseri četničke propagande.

Pećanac se posebno stara da se nemačke naredbe u potpunosti izvrše, da se Nemcima preda svako zrno žita, da privredna preduzeća bez zastoja rade za Nemce. U naredbi opštinskim vlastima sreza Kosaničkog od 1. oktobra 1942. godine, Pećanac nalaže:

"Načelnik sreza Kosaničkog izvestio me je da se narod iz područnog mu sreza ne odaziva naređenju okupatorskih vlasti za odlazak na rad u Borski rudnik i okolinu tog rudnika. Takav postupak naroda može da ga skupo košta. Preporučujem narodu, da ovaj prvi okupatorski uslov bezuslovno ispuni. Preporučujem opštinskim upravama da prednju moju poruku saopšti narodu i da se narod bezuslovno odazove navedenom naređenju okupatorskih vlasti. Opštinskim vlastima preporučujem, a četnicima, četovođama i vojvodama naređujem da se ova moja naredba izvrši.“ 57

Pretvorivši četnike u nemačke pandure najgore vrste Kosta Pećanac se povezuje i sa drugim okupatorima: Italijanima, Bugarima i šiptarskim kvislinzima sa Kosova, uspostavljajući saradnju na suzbijanju Narodnooslobodilačkog pokreta. Za sve vreme njegovog voj-vodovanja njegovi emisari odlaze za Podujevo i Prištinu, a itali-janski i šiptarski dolaze u njegov štab. Sa italijanske strane to je neki "Marešal", a Pećanac često upućuje kao kurira svoga šofera Slavoljuba Đukića - Ljupčeta.

U Podujevu je 26. oktobra 1941. godine održan sastanak izdajnika "sa jedne i druge strane granice" (koja je bila upostavljena na Prepolcu). Na sastanku je, pod pokroviteljstvom nemačkih predstavnika, dogovorena akcija na suzbijanju NOPu "pograničnoj zoni",pri čemu su precizirane sankcije: "Ako se ovo ne ispuni prisutni dogovoru biće predati nemačkom vojnom sudu na dalji postupak."58 Ispred Koste Pećanca sastanku prisustvuje njegov sin Pećanac Mlađi sa nazivom vojvoda i "prvaka", a sa šiptarske strane Džafer Deva sa svojim "prvacima".

Ubrzo potom novembra 1941. godine u Nišu je u Feldkomandaturi 809, održan novi sastanak Pećanca i šiptarskih vođa. Sa šiptarske strane prisustvuju Džafer Deva, Ali Draga, Ibrahim Ljutvi, a sa srpske Milan Aćimović i Kosta Pećanac.

Šiptari su tražili autonomiju za Kosovskomitrovačku oblast i pravo na dovoćenje učitelja iz Albanije. (Kosovska Mitrovica bila je pod srpskom upravom - prim. a.)59

Predsednik "Vlade Narodnog spasa", General Milan Nedić, prihvatio je tu ulogu tek pošto su Nemci dogovorili saradnju sa četnicima Koste Pećanca.

Iz knjige: ČETNICI KOSTE PEĆANCA U DRUGOM SVETSKOM RATU - Milorada Kozića

BlinkListblogmarksdel.icio.usdiggFarkfeedmelinksFurlLinkaGoGoNewsVineNetvouzRedditYahooMyWebFacebook

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

Subscription expired — please renew

Pro account upgrade has expired for this site and the site is now locked. If you are the master administrator for this site, please renew your subscription or delete your outstanding sites or stored files, so that your account fits in the free plan.