Sindelicev Trg

Jovan Ćirić

Zbornik Narodnog Muzeja Niš, br. 6-7, 1991

IZ TOPOLOŠKE ISTORIJE NIŠA

SINĐELIĆEV TRG

Označava prostor ispred i iza zgrade Narodnog pozorišta, u raskršću Ulica Vožda Karađorđa, Filipa Kljaića, Petog kongresa, Svetozara Markovića i Lole Ribara.

Sinđelićev trg u turskom Nišu druge polovine XIX veka bio utrina na periferiji varoši, na mestu gde je Carigradski drum (Stambol kapija mala) prelazio preko jendeka (jarka), koji je opkoljavao i štitio ondašnju varoš. Ova utrina zatečena je i u momentu oslobođenja, pa je ucrtana i u Vinterovom „Projektu za regulaciju varoši Niša" 1878. Utrina je bila prilično velika i izdužena u smeru pružanja jarka, to jest u severno južnom pravcu. Ovu je po sredini i nešto ukoso polovio jarak ostavljajući veću slobodnu površinu na istočnoj (gde je danas Dom JNA i ostatak ciganske male), nego i zapadnoj strani (gde se danas nalazi Narodno pozorište i skver kod Spomen kosturnice). Na zapadnoj strani utripa se graničila džamijom, koja je stajala na mestu stambene graćevine i apoteke „Ćele kula", poznatoj, inače, meću Nišlijama pod nazivom „šarena" ili „fukara" džamija.

Vinterovim „Projektom" bilo je predvićeno zatrpavanje jarka, a na utrnni, u njenom centru i na njenoj južnoj polovini, projektovana je izgradnja „gimnazije i realke" (u kasnijoj realizaciji videće se da je zatrpapanje jarka ostvareno, dok izgradnja gimnazije nije izvedena na ovom prostoru, već nedaleko od njega na mestu Mitad-pašine „Islahane" i šegrtskog internata).

Prostor Sipđelićevog trga (utrina) je duže vreme krajem XIX i u prvim decenijama XX veka služio kao pijaca za drvo, seno, kreč, vunu, pa i za stoku. Na mestu današnje pozorišne zgrade nalazila se onštinska vaga koja je mogla da izmeri cela kola (Malo čudo za ondašnja vremena), a ispred nje Šarena česma, sa koje se okolno stanovništvo snabdevalo vodom. S druge strane sadašnjeg Pozorišta, na mestu gde je skver sa spomen kosturnicom, stajao je prazan prostor (ledina) na kojem su postavljeni cirkuski šatori, koji su u ono vreme češće gostvali u Nišu.

Kamen temeljac za novu pozorišnu zgradu na Trgu postavljen je 27. juna 1937. godine, a svečano osvećenje zgrade obavljeno je 1. januara 1939. godine. S ovim radovima ostvarene su istovremeno i glavne konture Trga, one koje i danas ima.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

Subscription expired — please renew

Pro account upgrade has expired for this site and the site is now locked. If you are the master administrator for this site, please renew your subscription or delete your outstanding sites or stored files, so that your account fits in the free plan.