Stevan Prvovencani

1214. i 1216. STEVAN PRVOVENČANI

S. PRVOVENČANI, veliki župan od 1195-1217, potom kralj Srbije (1217-1227). Pisac žitija svoga oca Stefana Nemanje, svetog Simeona. Posle Nemanjinog poraza na Moravi (1190), oženio se vizantijskom princezom Eudokijom, a kasnije, pošto uspostavlja odnose sa Mletačkom državom i papskom kurijom, ženi se Mlečankom Anom, i dobija krunu od pape Honorija III. Veoma obrazovan
i dobar diplomata, uz pomoć brata Rastka Nemanjića - Svetog Save, unapređuje organizaciju srpske države i srpske crkve. Dobar poznavalac književnosti, piše "Žitije Stefana Nemanje", koje zahvaljujući svojim stilskim i drugim vrednostima, zauzima značajno mesto u srpskoj književnosti. Delo je pisano u duhu svoga vremena, ali stilom mudrog vladara koji je imao šta naslediti i naučiti od svoga oca, velikog vladara i vojnika, ali i od svoga brata Rastka, koji ga je ozračio svo-jom spretnošću diplomate i prebogatom duhovnošću. Ovo žitije je najpre R. Šafarik približio savremenicima (1873), a od potonjih pokušaja, svakako je najbolji prevod Milana Bašića (1924).
Stevan Prvovenčani je u Nišu boravio u više navrata, o čemu piše u svom delu "Žitije Stefana Nemanje", čiji su fragmenti o Nišu, na svoj način, bliski puto-pisnom. Oni su, istovremeno, nezaobilazan izvor i a istoriju Niša, pod velikim županom Stefanom Nemanjom, ali i za vreme vlastite vladavine Srbijom. Najpre, Stevan Prvovenčani, kao savremenik, potanko ređa čitav niz gradova koje je njegov otac razorio i osvojio od Vizantije, među njima i Niš (1183) (poglavlje VII), zatim nam svedoči o Stefanu Nemanji kao velikom graditelju i darodavcu manastira, naznačujući da je podigao i hram svetom Pantalejmonu u Nišu (po-glavlje VIII). On piše i o vlastitoj brizi da sačuva Srbiju, i Niš, od napadača: bugarskog cara Borila i latinskog cara Henrika Flandrijskog, 1214. godine (pogl. XVI). Međutim, naredni pokušaj Henrika Flandrijskog i ugarskog kralja Andrije da prodru u Srbiju, godine 1216, diplomatski će se okončati, a slavlje povodom pomirenja u pograničnom Ravnu, nastaviće se u Nišu, kome će pristupiti i srditi grčki car (pogl. XX)…

VIDOSAV PETROVIĆ - NIŠ U DELIMA PUTOPISACA OD IV DO XX VEKA

BlinkListblogmarksdel.icio.usdiggFarkfeedmelinksFurlLinkaGoGoNewsVineNetvouzRedditYahooMyWebFacebook

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

Subscription expired — please renew

Pro account upgrade has expired for this site and the site is now locked. If you are the master administrator for this site, please renew your subscription or delete your outstanding sites or stored files, so that your account fits in the free plan.